Бабасөз — қазақ тілін деңгейлік модель, лингвокоммуникация және нейротілбілім әдістерімен зерттеу мен оқытуды біріктіретін ұлттық жоба.
BR28713427 – Үздіксіз білім берудегі халықаралық және ұлттық стандарттарға сәйкес лингвокоммуникация мен нейролингвистика негізінде мемлекеттік тілді деңгейлік меңгертудің әлеуметтік-педагогикалық парадигмасы
Үздіксіз білім беру жағдайында мемлекеттік тілді меңгертудің ғылыми негізделген моделін әзірлеу, көптілді және көпмәдениетті ортада тұлғаның тілдік, коммуникативтік және әлеуметтік құзыреттерін дамытуға бағытталған тиімді білім беру тетіктерін қалыптастыру.
Бағдарлама нәтижесінде мемлекеттік тілді деңгейлік оқытуға арналған жаңа буын оқу-әдістемелік кешендері, бағалау құралдары, ғылыми еңбектер, әдістемелік ұсынымдар мен білім беру бағдарламалары әзірленеді. Сонымен қатар қазақ тілін үздіксіз білім беру жүйесінде оқытудың ұлттық ғылыми тұжырымдамасы қалыптастырылады.
Жобаның негізгі мақсаты – үздіксіз білім беру жағдайында мемлекеттік тілді халықаралық және ұлттық стандарттарға сәйкес деңгейлік меңгертудің ғылыми негіздерін әзірлеу, лингвокоммуникация мен нейролингвистика жетістіктеріне сүйене отырып, көптілді және көпмәдениетті ортада қазақ тілін тиімді оқытудың әлеуметтік-педагогикалық парадигмасын қалыптастыру.
Қазіргі жаһандану жағдайында мемлекеттік тілді меңгеру мәселесі тек тіл үйретумен ғана шектелмейді. Ол тұлғаның ұлттық бірегейлігін сақтауымен, мәдениаралық коммуникацияға бейімделуімен, әлеуметтік және кәсіби ортада еркін әрекет етуімен тығыз байланысты. Осыған орай жоба қазақ тілін меңгертудің ғылыми негізделген, жүйелі және үздіксіз моделін қалыптастыруды көздейді.
Жобаның түпкі нәтижесі мемлекеттік тілді деңгейлік меңгертудің ұлттық ғылыми моделін қалыптастыруға, қазақ тілін оқыту сапасын арттыруға және көптілді қоғам жағдайында бәсекеге қабілетті тұлға тәрбиелеуге бағытталған.
Бағдарлама аясында мемлекеттік тілді үздіксіз білім беру жүйесінде деңгейлік меңгертудің ғылыми-әдіснамалық негіздері әзірленіп, білім беру практикасына енгізуге бағытталған кешенді нәтижелер мен инновациялық өнімдер дайындалады.
Бағдарлама барысында қазақ тілін халықаралық және ұлттық стандартқа сәйкес деңгейлік оқытуға арналған оқу-әдістемелік кешендер әзірленеді. Әр деңгей бойынша оқу бағдарламалары, оқу құралдары, тапсырмалар жүйесі, бағалау материалдары және цифрлық контент дайындалады.
Бағдарлама аясында көптілді білім беру, лингвокоммуникация және нейролингвистика мәселелеріне арналған ғылыми зерттеулер жүргізіледі. Нәтижесінде:
Бағдарлама аясында алғаш рет келесі ғылыми модельдер ұсынылады:
Қазақ тілін, ана тілін және шет тілдерін тиімді меңгерген, көпмәдениетті ортада еркін әрекет ете алатын тұлғаның құзыреттер жүйесін сипаттайтын модель.
Көптілді білім беру жағдайында жұмыс істей алатын, цифрлық технологияларды меңгерген, коммуникативтік және нейролингвистикалық тәсілдерді қолданатын жаңа буын педагогінің кәсіби моделі.
Бағдарлама шеңберінде электрондық білім беру ресурстары, мультимедиялық материалдар, онлайн тесттер мен цифрлық оқу контенті дайындалып, білім алушылар мен педагогтердің кеңінен пайдалануына ұсынылады.
Бағдарламаның барлық нәтижесі мемлекеттік тілді оқытудың сапасын арттыруға, көптілді тұлғаны қалыптастыруға және Қазақстандағы үздіксіз білім беру жүйесін ғылыми тұрғыдан жетілдіруге бағытталады.
Жобаны іске асыруға Қазақстанның жетекші жоғары оқу орындары мен ғылыми қауымдастық өкілдері қатысады. Серіктестік ғылыми әлеуетті біріктіруге, зерттеу нәтижелерінің сапасын арттыруға және оларды білім беру практикасына тиімді енгізуге мүмкіндік береді.
Жобаның негізгі орындаушысы ретінде университет ғылыми-зерттеу жұмыстарын үйлестіреді, оқу-әдістемелік өнімдерді әзірлеуді ұйымдастырады және жобаның негізгі нәтижелерін білім беру жүйесіне енгізуді қамтамасыз етеді. Университеттің ғылыми-педагогикалық әлеуеті мемлекеттік тілді оқыту, лингвистика, педагогика, психология және білім беру технологиялары бағытындағы кешенді зерттеулерді жүзеге асыруға мүмкіндік береді.
Жоба жұмысына отандық және шетелдік ғалымдар, жоғары оқу орындарының профессорлық-оқытушылық құрамы, білім беру ұйымдарының педагогтері мен сарапшылары тартылады. Көпсалалы ғылыми ынтымақтастық лингвистика, нейролингвистика, педагогика, психология, әлеуметтану және білім беру технологиялары бағыттарындағы заманауи ғылыми жетістіктерді біріктіруге мүмкіндік береді.
Жоба нәтижелерін апробациялау мақсатында мектепке дейінгі ұйымдар, жалпы орта білім беретін мектептер, техникалық және кәсіптік білім беру ұйымдары, жоғары оқу орындары мен қосымша білім беру мекемелері қатысады. Бұл серіктестік әзірленген әдістемелердің тиімділігін тәжірибе жүзінде тексеруге және оларды еліміздің білім беру жүйесіне кезең-кезеңімен енгізуге мүмкіндік береді.
Жоба халықаралық тәжірибені зерделеуге, көптілді білім беру саласындағы үздік практикаларды енгізуге және ғылыми нәтижелерді әлемдік академиялық кеңістікке танытуға бағытталған. Осы мақсатта шетелдік ғылыми ұйымдармен, зерттеу орталықтарымен және білім беру мекемелерімен ынтымақтастықты дамыту көзделген.
Серіктестік желісінің басты мақсаты – мемлекеттік тілді оқытудың ғылыми негізделген ұлттық моделін қалыптастыру, білім беру сапасын арттыру және Қазақстанның көптілді білім беру кеңістігін дамытуға үлес қосу.
ҚР Ұлттық ғылым академиясының академигі, педагогика ғылымдарының докторы, профессор
Ғылыми бағыты: Тілдік қатынас теориясы, қазақ тілін оқыту әдістемесі, коммуникативтік технологиялар
Бағдарламаны мемлекеттік тілді оқытудың заманауи ғылыми бағыттары бойынша тәжірибесі мол ғалымдар мен зерттеушілерден құралған көпсалалы ғылыми ұжым жүзеге асырады.
Зерттеу тобының құрамына педагогика, лингвистика, нейролингвистика, білім беру әдістемесі, көптілді білім беру және ғылыми коммуникация салаларындағы жетекші мамандар енген. Команда мүшелері іргелі және қолданбалы зерттеулер жүргізіп қана қоймай, олардың нәтижелерін білім беру практикасына енгізу бағытында жүйелі жұмыс атқарады.
Бағдарлама аясында ғалымдар мемлекеттік тілді деңгейлік оқытудың ғылыми-әдіснамалық негіздерін әзірлеу, оқу-әдістемелік кешендер дайындау, апробациялық зерттеулер жүргізу, ғылыми жарияланымдар шығару және білім беру жүйесіне арналған инновациялық модельдерді қалыптастыру жұмыстарын жүзеге асырады.
Зерттеу тобының басты мақсаты – халықаралық және ұлттық стандарттарға сәйкес келетін, үздіксіз білім беру жүйесінде тиімді қолданылатын мемлекеттік тілді меңгертудің ғылыми негізделген ұлттық моделін әзірлеу.